Дүниежүзілік суға батудың алдын алу күні неге судағы қауіпсіздік туралы ғана емес, Қазақстандағы әр балаға жүзуді үйретуді қолжетімді ету қажеттілігі туралы да қайта айтуға себеп
25 шілдеде бүкіл әлемде Дүниежүзілік суға батудың алдын алу күні аталып өтеді. Бұл күнді БҰҰ Бас Ассамблеясы 2021 жылы мезгілсіз өлімнің аса елеусіз қалған себептерінің біріне қоғам назарын аудару мақсатында бекітті. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, жыл сайын әлемде шамамен 300 мың адам суға батады. Суға кетіп қалу — 1 жастан 24 жасқа дейінгі балалар мен жастар өлімінің негізгі себептерінің бірі. Бұл ретте ДДҰ мұндай қайғылы жағдайлардың басым бөлігінің алдын алуға болатынын атап көрсетеді.
Қазақстан үшін бұл күн жай ғана халықаралық бастама емес. Әр суға шомылу маусымы жаңа қайғылы оқиғалармен басталып, Төтенше жағдайлар министрлігінің статистикасы бұл мәселенің әлі де жүйелі сипатқа ие екенін қайтадан көрсетіп келеді.
Мен жүзуді үйрету тақырыбына 2022 жылдан бері қайта-қайта оралып келемін. Осы уақыт ішінде inbusiness.kz порталында менің бірнеше материалдарым жарық көрді: «Жүзе білу — балаға өмір үшін маңызды дағды», «Жылына 360 000 адамның өмірі: неге жүзуді білу — суда аман қалудың мүмкіндігі», «Жүзу — өмір үшін маңызды дағды: Қазақстан мектептерінде жүзу сабақтарының пилоттық жобасы басталды». Олардың барлығында жүзуді тек спорт түрі ретінде емес, ең алдымен адамның өмірін сақтап қалуға қабілетті өмір үшін маңызды дағды ретінде қарастыру қажет екенін көрсетуге тырыстым.
Алғашқы жарияланымдардан бері өткен жылдар ішінде бұл тақырып қоғамның күн тәртібінде бұрынғыдан да айқын көріне бастады. Қазақстанда мектеп оқушыларына жүзуді үйретуге бағытталған пилоттық жобалар іске қосылды, суда қауіпсіз жүріп-тұру дағдыларын қалыптастыру қажеттігі мемлекеттік деңгейде жиірек айтыла бастады. Алайда статистика мәселені түбегейлі шешуге әзірге қол жеткізілмегенін көрсетеді.
Бүгінде бұл тақырыпқа қайта оралуға Төтенше жағдайлар министрлігінің деректері себеп болып отыр. 2026 жылдың басынан бері Қазақстанда 126 адам суға батып қаза тапты, оның ішінде 37-сі — кәмелетке толмағандар.
Қаза болған балалардың жасы — 5 пен 17 жас аралығында. Қайғылы жағдайлардың ең көп саны Алматы облысында тіркелген — 16 жағдай. Одан кейін Шығыс Қазақстан облысы — 12 қаза болған адам, Ақмола және Маңғыстау облыстарында — 11 адамнан, Атырау және Қарағанды облыстарында — 10 адамнан.
ТЖМ жазатайым оқиғалардың негізгі себептерін де атады. Олардың қатарында шомылуға тыйым салынған жерлерде суға түсу, жүзе білмеу, өз мүмкіндігін асыра бағалау, алкогольді ішімдік ішу және балаларды ересектер тарапынан бақылаудың болмауы бар.
126 адамның 86-сы дәл шомылуға тыйым салынған жерлерде суға батқанын ерекше атап өткен жөн. Олардың арасында 32 бала бар. Ал жабдықталған шомылу орындарында 16 адам қаза тапқан, оның ішінде екі кәмелетке толмаған бала бар.
Әрине, алдын алу жұмыстары жүргізіліп жатыр. Жыл басынан бері ТЖМ, ІІМ қызметкерлері мен еріктілер 39 мыңнан астам рейд пен патрульдеу шарасын өткізді. Әкімшілік жауапкершілікке 1995 құқық бұзушы тартылып, салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 26 миллион теңгеден асты.
Алайда жыл сайынғы статистика көрсетіп отырғандай, тек тыйым салу, рейд жүргізу және айыппұл салу жеткіліксіз.
Меніңше, жүзуді үйрету бассейнде жаттығуға мүмкіндігі бар адамдар үшін қосымша мүмкіндік ретінде емес, әр балаға қолжетімді өмір үшін маңызды дағды ретінде қабылдануы керек. Сонда ғана Дүниежүзілік суға батудың алдын алу күні Қазақстан үшін жай ғана атаулы күн емес, адам өмірін сақтап қалудағы нақты нәтижелер туралы айтатын күнге айналады. Бір күні кезекті жарияланымға жаңа қайғылы оқиғалар мен қаза болғандар статистикасы емес, жүйелі оқытудың арқасында судың бетінде өзіне сенімді жүзе алатын қазақстандық балалардың саны арқау болса екен дейсің.
Фото: AI Atameken Business
Дереккөз: inbusiness.kz